Hastalara Manevi Destek Projesi

  • blog-image 1

Sağlık Bakanlığı ile Diyanet İşleri Başkanlığı arasında imzalanan protokol çerçevesinde hastalar inanç ve manevi moral ve motivasyon desteği istedikleri takdirde bu hizmetin, eğitim almış din adamlarınca bu hizmetin verilebileceği hükmü kayıt altına alındı.

Gelişmiş pek çok ülkede verilen bu manevi destek projesi üzerinde uzun süredir Diyanet İşleri Başkanlığının bir çalışması olduğunu biliyoruz. Gelişmiş ülkelerdeki modeller incelendi, diyanet işlerinden bazı personellere bu eğitim verildi. Sadece bedenen sağlıklı olma yeterli değildir. Sağlıklı olmanın içinde ruhen ve manen kişinin kendini huzurlu hissetmesi de vardır. Zaman zaman yoğun bakımları ziyaretlerimizde, kemoterapi üniteleri incelemelerimizde ve uyuşturucu ve bağımlılık tedavi üniteleri ziyaretlerimizde hastalar ve yakınlarından bu konuda talepler ile sıkça karşılaşıyoruz. Şimdi Sağlık Bakanlığımız ile Diyanet İşleri Başkanlığı arasında imzalanan protokol gereğince önce pilot hastanelerde bu uygulama başlayacaktır. Kısa sürede yurt geneline yayılmasını arzu ediyoruz.

Hasta ve yakınlarına verilecek olan manevi destek programının hasta memnuniyetinin artmasına neden olacağını düşünüyoruz. Bu sayede manen motive olan kişilerin hayata bağlılığı ve yaşama azmi artacak, karamsar düşüncelerden kurtulacak ve iyileşmeleri hızlanacaktır.

Biz doktorlar hastalarımızın iyileşmesi için her zaman dua ederiz. Ameliyata giren hasta kendisi için dua eder. Hasta yakınları hasta ameliyattan çıkana kadar dua eder ve Kuran okurlar. Bu konuda yetişmiş din adamlarının bu hizmete katkıda bulunması çok faydalı olacaktır. Bu hizmet Dünya Sağlık Örgütü tarafından Evrensel Hasta Haklarının bir parçası olarak kabul edilmektedir. Manevi Destek Projesinin geç kalınmış bir proje olduğunu düşünüyorum. Keşke yıllar önce bu hizmeti vermeye başlayabilseydik.

Bu vesile ile tüm hastalarımıza acil şifalar diliyorum. Manisa’daki hastanelerde de bu hizmet için hazırlıklar yapılmalıdır. Halkımızın beklentisinin yüksek olduğunu biliyorum.

Sağlık Bakanlığı ve Diyanet İşleri Başkanlığı’nın işbirliğiyle dokuz ay önce hayata geçirilen bir uygulama manevi destek uzmanlığı. Toplum arasında bilinen adı ise din psikoloğu. “Din psikoloğu kimdir, neler yapar?” gibi sorularımı sormak için Başakşehir Devlet Hastanesi’nin kapısını çaldım. Röportaja başlar başlamaz öğrendim ki aslında Manevi Destek Birimi’nde görevli kişiler “manevi destek uzmanı” olarak tanımlanıyor. Din psikoloğu tanımı ise bir yanlışlık sonucu ortaya çıkıyor va halk arasında da farklı bir algı oluşturuyor.

Şu an İstanbul’da manevi destek uzmanı olarak görev yapan tek isim Nihal İşbilen’le görüştüm. İşbilen İlahiyat Fakültesi mezunu ve din psikolojisi alanında yüksek lisans yapıyor. İşbilen’in anlattıklarını buyurun birlikte dinleyelim... 

Önce”Din psikoloğu nedir?” diye soracağım çünkü insanlar din ve psikolog kelimesini bir arada konumlandıramıyor.

İlk olarak bir yanlış anlamayı düzeltmeliyiz. Biz burada din psikoloğu olarak görev yapmıyoruz. Haberlere bu şekilde yansıdı ama biz manevi destek uzmanıyız. Din psikolojisi de insanların psikolojisine göre dini nasıl tanımladıklarını inceler. Din psikolojisinde bir dayatma yoktur. Mesela popüler dindarlık diye bir şey vardır. İnsanların türbelere yatkınlığı olarak tanımlanır. Din psikolojisi bunu inceler. Dini bir bakış açısıdır. Biz burada din psikoloğu olarak görev yapmıyoruz ama din psikolojisi de zaten insanların düşündüğü gibi kimseye diniyle ilgili empoze edici yaklaşımlarda bulunmaz. Bu konuyla ilgili oluşan algı tamamen yanlış.

Peki bir hastanede “Din psikoloğu Zehra Yıldız” olarak yazan tabela basına yansıdı, gerçek değil miydi?

O tabelanın uzun süredir değiştirilmesi isteniyordu fakat süreç biraz uzadı ve basına da bu şekilde yansıdı. Şimdi o tabela da manevi destek uzmanı olarak değiştirildi.

Peki sizin manevi destek uzmanı olarak nasıl bir görev tanımınız var?

Diyanet İşleri Başkanlığı ve Sağlık Bakanlığı’nın arasında hastanelerde manevi destek sunmaya yönelik bir işbirliği protokolü bu. Biz de manevi destek sunan görevlileriz. Şu an görevlendirme olarak buradayız, bunun bir kadrosu yok henüz. Diyanet personeliyiz. Manevi destek uzmanı hiçbir mesleğin alternatifi değildir. Psikoloji, psikiyatri ve sosyal hizmetler tamamen ayrıdır. Bu disipliner ekibin parçası olmak için buradayız.

“Kuran-ı Kerim’den kıssalar okuyoruz”

Manevi destek almak isteyen bir hasta için neler yapıyorsunuz?

Manevi destek, kişiyle dini inancı arasında köprü kurmak aslında. Teşhis koyup sorunun “şu, bu” demeyiz. İhtiyacı olanı belirleyip süreç boyunca o yolda el ele yürüyoruz. Hastalığın sıkıntılı, acılı ve korkulu zamanında olumsuz hastalık algısını olumluya dönüştürmeye çalışıyoruz. Bizim görevimiz o süreçte hastanın yalnız olmadığını hissettirmek, ilgi göstermek ve sırrına güvenli bir ortak olabilmek. Etkin bir şekilde moral desteği veriyoruz. Manevi destek verirken dini tanıları da kullanıyoruz. Dua pratiği, tevekkül ve tefekkür gibi. Bir hastamız trafik kazası geçirmişti ve sadece ellerini oynatarak iletişim kurabiliyordu. Bir de kızı vardı, onu hayata yeniden bağlamak için devamlı kızından bahsettik. Çünkü kızı onun hayata tutunması için en önemli varlık. Mesela bazen de Kuran-ı Kerim’den örnekler veriyoruz, hasta kendisiyle özdeşleştirip güç kazansın diye. Bazen beraber dua ediyoruz. Hastadan hastaya değişen bir durum bu. Bazı hastalarımıza da kitap okuyoruz, sohbet ediyoruz.

Hastalar sizden nasıl haberdar oluyor?

Bu hizmet Türkiye’de yeni. Dokuzuncu ayımızda olduğumuz için hastalar henüz uygulamadan habersizler aslında. Hasta ve hasta yakınlarıyla önden bilgilendirme görüşmeleri yapıyoruz. Onlar da talep ederse manevi destek sağlamak için görüşmelerde bulunuyoruz.

Uygulamayı öğrendiklerinde tepkileri ne oluyor?

Çok şaşırıyorlar. “Böyle bir uygulama mı var, ne kadar güzelmiş, bizi düşünen birileri var” diyorlar. Burada onları düşünen birçok kişi var aslında. Doktorlar, hemşireler, hastabakıcılar, herkes onlar için çalışıyor ama hastalar ellerinden tutan, dertlerini dinleyecek birini istiyorlar yanlarında.

“Hastanın dini olmaz”

- Hastalar arasında Hıristiyanlar ya da Museviler de olabilir. Onlara da dini açıdan olmasa da manevi destek verebilir misiniz? 

Elbette. Ba
şka din mensuplarıyla maneviyat şemsiyesi altında, ortak noktalarda buluşabiliriz. Dini noktada onun istediği şekilde yardımcı olamayabilirim fakat manevi destek için mutlaka ortak bir noktada buluşup yardımcı olurum. Çünkü hastaların dini olmaz. Hasta insandır, insan da biriciktir.

 

Dr. Muzaffer Yurttaş


Yukar